Στέφανος Μεσσαριτάκης – Γιώργος Καραγιώργης

μια συζήτηση για την κρητική μουσική

 

Κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στη Ρόδο, με αφορμή τη μεγάλη κρητική βραδιά που έγινε το Νοέμβρη που πέρασε, οι καλλιτέχνες της κρητικής μουσικής Στέφανος Μεσσαριτάκης και Γιώργος Καραγιώργης είχαν την ευκαιρία να συνομιλήσουν και να ανταλλάξουν σκέψεις και απόψεις με τους συντάκτες του περιοδικού μας. Η συζήτηση είχε ως αντικείμενο και τη δική τους δημιουργική συμβολή αλλά και την εξέλιξη της κρητικής μουσικής στο πέρασμα του χρόνου. Το σημαντικό, που διαπιστώθηκε από τη συζήτηση αυτή, είναι ότι και ο λυράρης Στέφανος Μεσσαριτάκης αλλά και ο λαουτιέρης Γιώργος Καραγιώργης υπηρετούν με σεβασμό και αξιοπιστία τη μουσική παράδοση του τόπου μας. Καθοριστικό στοιχείο για την πορεία της και τη συνέχεια της παράδοσης μας αυτής στο μέλλον.

Στέφανος Μεσσαριτάκης: Ξεκίνησα να ασχολούμαι με την κρητική μουσική από τα δεκαπέντε μου χρόνια στο χωριό μου τις Βασιλιές Ηρακλείου. Είχα χωριανούς που ήταν πολύ μερακλήδες, καλοί χορευτές και πολλοί παίζανε λύρα. Όλοι αυτοί με επηρέασαν και πάνω από όλα ο δάσκαλος Θανάσης Σκορδαλός. Θυμούμαι το ’86 σε ηλικία 25 χρονών που έπαιζα σ’ ένα μαγαζί στο Ηράκλειο. Ένα βράδυ μπαίνει στο μαγαζί ο Θανάσης Σκορδαλός. Κοπήκανε τα πόδια μου.  Εκεί γνωριστήκαμε και η γνωριμία αυτή είχε ως αποτέλεσμα να πάμε μαζί στην Αθήνα και να παίξουμε για τέσσερις μήνες μαζί στο Ζορμπά το 1987. Η εμπειρία ήταν καταπληκτική. Γνώρισα ένα Σκορδαλό από κοντά να παίζει κάθε βράδυ κι εγώ να τον ακούω. Γνώρισα το Σκορδαλό άνθρωπο που ήταν πολύ καταδεκτικός, φιλότιμος και άνθρωπος της παρέας. Μια φορά είχα ζητήσει να μου δείξει ένα κομμάτι και μου λέει «αυτάκια παιδί μου δεν έχεις;». Στη συνέχεια, εγώ χάραξα τη δική μου πορεία με συνεργάτες αξιόλογους καλλιτέχνες, όπως είναι τώρα ο Γιώργος Καραγιώργης, ο Κώστας Αλεξάκης και τα άλλα παιδιά του σχήματος μας. Βασικό στοιχείο της συνεργασίας μας είναι ότι λειτουργούμε πάντα με σοβαρότητα. Όσον αφορά στην αποδοχή της κρητικής μουσικής σήμερα, η εποχή μας είναι λίγο της επιφάνειας. Αλλά υπάρχουν άνθρωποι που διακρίνουν την ποιοτική διαφορά μεταξύ των δημιουργών. Είναι σίγουρο ότι οι συνεργάτες που έχει κάθε δημιουργός επιδρούν στην πορεία του σημαντικά. Εγώ με το Γιώργο Καραγιώργη και τον Κώστα Αλεξάκη ανανεώνομαι σημαντικά. Δεν μένουμε στα ακούσματα του ’50 ή ’60 αλλά συμβάλλουμε στην εξελικτική πορεία της κρητικής μουσικής με τρόπο που να μην αλλοιώνεται το τελικό αποτέλεσμα. Τα νέα στοιχεία που βάζουν νέοι καλλιτέχνες δεν τα απορρίπτω αρκεί να μην αλλοιώνεται η αυθεντικότητα της μουσικής. Να μην μπαίνουν ξενόφερτα όργανα όπως π.χ. το αρμόνιο, γιατί δε συμβαδίζει με τη μουσική μας, σε αντίθεση με μια κιθάρα, ένα μαντολίνο ή ένα κρουστό. Είναι παρήγορο ότι οι νέοι σήμερα ακούνε κρητική μουσική και μάλιστα την ποιοτική αλλά και χορεύουν πάρα πολύ καλά. Έχω ασχοληθεί και με τη σύνθεση που στηρίζεται στους μουσικούς δρόμους που χάραξαν οι δάσκαλοι της κρητικής μουσικής και ιδιαίτερα ο Σκορδαλός. Ένα άλλο κεφάλαιο μεγάλο είναι η μαντινάδα που παντρεύεται με τη μελωδία. Ένας καλός σκοπός χρειάζεται και μια καλή μαντινάδα, για να δημιουργηθεί το ωραίο μουσικό κομμάτι.

Και συμπληρώνει ο Γιώργος Καραγιώργης: Συνήθως, ακούμε τη μουσική και βλέπομε ποια μαντινάδα της ταιριάζει. Το πόσο ποιοτική είναι η μαντινάδα που θα μπει είναι θέμα επιλογής του καλλιτέχνη. Είναι πολύ σημαντικό και θέλει μεγάλη προσοχή, γιατί η μαντινάδα που θα μπει θα μείνει στη δισκογραφική δουλειά. Όσον αφορά στην πορεία μου εγώ επηρεάστηκα από τους μεγάλους τροβαδούρους και λαουτιέρηδες κυρίως του Ρεθύμνου. Νομίζω ότι είμαι από τους τυχερούς που επηρεάστηκαν θετικά, γιατί ο πήχης ήτανε πολύ ψηλά. Λέω πολλές φορές στα παιδιά που ξεκινάνε. «Τον πήχη πρέπει να τον βάζετε ψηλά. Τα πρότυπά σας να είναι οι κορυφές, στο τραγούδι, στη λύρα, στο λαούτο ο καλύτερος». Έχω πάει πολλές φορές στο εξωτερικό, Αυστραλία, Αμερική, Ευρώπη και έχω γυρίσει σχεδόν όλο τον κόσμο. Γνώρισα όλο αυτό το μεγαλείο που λέγεται Κρήτη εκτός συνόρων. Είναι μεγάλη υπόθεση να γνωρίζεις τέτοιους ανθρώπους που είναι χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά και να κρατάνε τα ήθη και τα έθιμα μας όχι μόνο στους συλλόγους τους αλλά και στα σπίτια τους. Αυτοί οι άνθρωποι διψούνε για την κρητική μουσική να γλεντάνε, να τραγουδάνε και να κλαίνε μαζί. Θυμάμαι, όταν είχαμε πάει στην Αυστραλία, αφού είχαμε κάνει μια περιοδεία γύρω στους δύο μήνες, γυρίσαμε όλες τις πόλεις, και είχε φτάσει η ώρα να φύγουμε. Εμφανίστηκαν λοιπόν στο αεροδρόμιο εκατό περίπου άτομα να μας αποχαιρετίσουν και κλαίγανε που φεύγαμε. Είχαμε πάει πρώτη φορά και είχαμε γνωριστεί εκεί. Συγκινηθήκαμε τόσο πολύ που βγάλαμε τα όργανα και στήσανε χορό μέσα στο αεροδρόμιο. Αυτή είναι η Κρήτη. Ήταν συγκλονιστικό το γεγονός. Η μουσική ενώνει τους ανθρώπους, ενώνει τους λαούς. Είμαι από τους τυχερούς λαουτιέρηδες, γιατί συνεργάστηκα με τα μεγαλύτερα ονόματα στην Κρήτη. Με τον Κλάδο, το Ροδάμανθο, το Σωπασή, τον Καλομοίρη, το Μελεσσανάκη και πολλούς ακόμη. Ο λυρατζής με το λαουτιέρη είναι αλληλένδετοι. Δίνει ο ένας στον άλλο. Εγώ σαν πιο μικρός έπαιρνα τα καλά στοιχεία που έχουνε. Η πείρα και τα βιώματά μου είναι μια μίξη όλων αυτών που παίζαμε τότε. Είναι πολύ σημαντικό ότι στην Κρήτη συνεχίζεται η ιστορία και η παράδοση μας. Η κρητική μουσική εξελίσσεται γιατί υπάρχει η ψυχική δύναμη, βγαίνουν καινούργιοι καλλιτέχνες και μαντιναδολόγοι έτσι δεν σταματά η μουσική μας παράδοση. Με το Στέφανο έχουμε μια πολύ καλή συνεργασία που μετά το καλοκαίρι θα δώσει μια νέα δισκογραφική δουλειά με καινούργια τραγούδια. 

Κλείνοντας τη συζήτηση αυτή οι δυο ξεχωριστοί καλλιτέχνες ο Στέφανος Μεσσαριτάκης και Γιώργος Καραγιώργης ευχαρίστησαν το Διοικητικό Συμβούλιο της Αδελφότητας Κρητών Ρόδου που τους έφερε σε επαφή με τους  Κρητικούς και τους φίλους της κρητικής μουσικής στη Ρόδο. Μια οικογένεια όμορφη, όπως χαρακτηριστικά είπαν, ανθρώπους που συνεχίζουν με σεβασμό την παράδοση της Κρήτης.