ΝΙΚΟΣ
ΞΥΛΟΥΡΗΣ – ΑΦΙΕΡΩΜΑ
ΤΡΙΑΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΥΣΙΑΣ
Η φωνή και η εικόνα του
Νίκου Ξυλούρη κυριάρχησαν στην εκδήλωση που έγινε την Κυριακή 28-2-2010 στο
Δημοτικό Θέατρο Ρόδου σε μια συναυλία - αφιέρωμα στον αξέχαστο μεγάλο
καλλιτέχνη τριάντα χρόνια από το μισεμό του. Ήταν 8 του Φλεβάρη του 1980,
όταν ο αρχάγγελος της Κρήτης κίνησε για το μεγάλο ταξίδι.
Η εκδήλωση οργανώθηκε
από τον Οργανισμό Πολιτιστικής Ανάπτυξης της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης
Δωδεκανήσου και την Αδελφότητα Κρητών Ρόδου.
Την εκδήλωση τίμησε με
την παρουσία της η σύζυγος του Νίκου Ξυλούρη, Ουρανία.
Η συμμετοχή του κόσμου
ήταν εντυπωσιακή. Πέρα από εκείνους που γέμισαν ασφυκτικά το θέατρο, πάνω
από εκατό πενήντα ήταν όρθιοι καθ’ όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης, στους
διαδρόμους, τα διαζώματα, τον προθάλαμο και τα σκαλιά του θεάτρου.
Περισσότεροι από διακόσιοι αποχώρησαν, αφού δεν υπήρχε η δυνατότητα να μπουν
στο θέατρο. Οι διοργανωτές της εκδήλωσης είχαν ανάμικτα συναισθήματα μπροστά
σ’ αυτήν την κοσμοσυρροή. Από τη μια είχαν χαρά για τη μεγάλη συμμετοχή κι
από την άλλη απογοήτευση που τόσοι άνθρωποι δεν κατάφεραν να παρακολουθήσουν
το μοναδικό αυτό αφιέρωμα. Γιατί ο Νίκος Ξυλούρης ήταν σίγουρα στις καρδιές
όλων εκείνων που συνέρευσαν στο Δημοτικό Θέατρο, για να κοινωνήσουν από τα
τραγούδια που μας έχει αφήσει ο μεγάλος καλλιτέχνης.
Η εκδήλωση ήταν μια
μυσταγωγία που άγγιξε και τον τελευταίο θεατή και ακροατή. Όλοι
τραγουδούσαν, μαζί με τους
συντελεστές, τα τραγούδια του Νίκου Ξυλούρη που
έχουν αγαπηθεί όχι μόνο από τους μεγαλύτερους αλλά και από παιδιά που δεν
είχαν ακόμα γεννηθεί, όταν ο μεγάλος καλλιτέχνης έφυγε από τη ζωή. Ανάμεσά
τους ήταν άνθρωποι που ήρθαν υποβασταζόμενοι, ηλικιωμένοι ή που είχαν κάποιο
πρόβλημα υγείας. Σίγουρα, η μεγαλύτερη προσφορά του Νίκου Ξυλούρη και των
τραγουδιών που μας άφησε ήταν το γεγονός της συνέγερσης όλων αυτών των
ανθρώπων. Ότι δηλαδή οι άνθρωποι έπαιρναν και παίρνουν και σήμερα, τριάντα
χρόνια από το μισεμό του, παίρνουν ζωή, παίρνουν τα μηνύματα από τα
τραγούδια του, αναγνωρίζουν την ποιότητα και το ήθος και του καλλιτέχνη
Νίκου Ξυλούρη αλλά και την ποιότητα όλων εκείνων των ανεπανάληπτων κομματιών
που τραγούδησε και που μας έχει αφήσει κληρονομιά. Ως μια διαρκή λαλέουσα
πηγή.
Η υπέροχη γιορτή των
ήχων και των χρωμάτων του αφιερώματος στο Νίκο Ξυλούρη είχε οργανωθεί με
κάθε λεπτομέρεια. Όσοι συμμετείχαν είχαν δουλέψει με μεράκι και αγάπη την
παρουσίαση των τραγουδιών του. Αυτή η παρουσίαση είχε μια μοναδικότητα. Όλο
το αφιέρωμα έγινε από καλλιτεχνικό δυναμικό που υπάρχει στη Ρόδο.
Καλλιτέχνες που έχουν αγαπήσει τα τραγούδια του Νίκου Ξυλούρη και που
δούλεψαν σκληρά για να τα αποδώσουν με την αρτιότητα που έγινε. Η ορχήστρα,
ένα μεγάλο σχήμα, απέδωσε εκπληκτικά τόσο τα κρητικά τραγούδια όσο και τα
έντεχνα τραγούδια του Νίκου Ξυλούρη γεγονός που καθήλωσε τους ακροατές που
συμμετείχαν και τραγουδούσαν μαζί με τους τραγουδιστές.
Η εκδήλωση ξεκίνησε με
το καλωσόρισμα της Προέδρου του Οργανισμού Πολιτιστικής Ανάπτυξης της
Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δωδεκανήσου κ. Τζένης Φάκκα – Βασιλαράκη.
Συμβολικά, η Ομάδα
Ριζίτικου Τραγουδιού της Αδελφότητας, αμέσως μετά, οδήγησε το κοινό στα
κρητικά μονοπάτια καταγωγής του Νίκου Ξυλούρη και συνειρμικά στην
τριαντάχρονη απουσία του. Το υπέροχο ηχόχρωμα της ομάδας με την εύρωστη
απαγγελία του Γιώργη Χουρδάκη, επιστέγασαν τη λιτή παρουσία της.
Μικρή αναφορά στην
προσφορά και την προσωπικότητα του Νίκου Ξυλούρη, αλλά και στην ουσία του
αφιερώματος έκανε ο Γιάννης Νιωτάκης.
Η συνέχεια ήταν
μαγευτική, με τα τραγούδια να εναλλάσσονται, ανακαλώντας στη μνήμη των
μεγαλυτέρων εποχές που μεσουρανούσε η φωνή του Νίκου Ξυλούρη.
Στο θαυμάσιο αποτέλεσμα
και στην εξαιρετική απόδοση της μουσικής των τραγουδιών συνέβαλαν, με την
ευαισθησία που απαιτούσε το αφιέρωμα, οι μουσικοί, Γιώργος Πούλος στο
μπουζούκι, Τάσος Νάνος στο μπουζούκι – μπαγλαμά και κιθάρα, Παντελής
Ταλαδιανός στα πλήκτρα, Μιχάλης Σαββάκης στο πιάνο, Βασίλης Ζαχαρίου στο
μπάσο, Λία Μπαμπαλετάκη στο φλάουτο, Γιώργος Παραγυιός στη λύρα, Παναγιώτης
Παπαδημητρίου στο σαντούρι, Ηλίας Μανδουράρης στη λύρα, Στράτος Τσιρακάκης
στη λύρα, Μανώλης Χαλκιάς στο λαούτο, Γιάννης Μπαλασκάς στην ασκομαντούρα
και Νίκος Χασάπης στα κρουστά.
Εξαιρετική ήταν η
απόδοση των τραγουδιών από τους τραγουδιστές που ερμήνευσαν τα τραγούδια του
Νίκου Ξυλούρη. Ο Γιώργος Παραγυιός, η Βιργινία Πρέκα, ο Ηλίας Μανδουράρης
και ο Στράτος Τσιρακάκης ήταν υπέροχοι. Το μεγάλο όγκο των τραγουδιών
απέδωσε ο Γιώργος Παραγυιός, ο οποίος ξετύλιξε μοναδικά το μεγάλο εύρος των
δυνατοτήτων που έχει ως τραγουδιστής. Αξίζει να αναφερθούμε στα εξαιρετικά
δύσκολα τραγούδια που είχαν περιληφθεί στο πρόγραμμα και τα οποία απέδωσε
εξαίσια.
Ο Γιώργος Παραγυιός,
μαζί με το Γιώργο Πούλο, έναν άλλο χαρισματικό καλλιτέχνη της Ρόδου
δημιούργησαν το
υπόβαθρο πάνω στο οποίο στηρίχθηκε το αφιέρωμα στο Νίκο
Ξυλούρη. Με τα μέλη της μικτής χορωδίας του Δήμου Ροδίων να παντρεύουν
μοναδικά την παρουσίαση των τραγουδιών με τη χορωδιακή συμμετοχή τους. Ένα
θαυμάσιο σύνολο, χάρμα ιδέσθαι, απόδοσης αλλά και παρουσίας. Ο μαέστρος της
χορωδίας Μιχάλης Καλαεντζής, ένα καλλιτεχνικό κεφάλαιο της Ρόδου, συνέβαλε
στο άριστο αποτέλεσμα που χειροκροτήθηκε από όλους.
Το κρητικό χρώμα στην
εκδήλωση έδωσε η Ομάδα Χορού της Αδελφότητας Κρητών η οποία άφησε την αύρα
της κρητικής καταγωγής, της ανωγειανής καταγωγής του Νίκου Ξυλούρη.
Το αφιέρωμα στο Νίκο
Ξυλούρη πλαισίωνε η εικόνα του μεγάλου καλλιτέχνη και σε βίντεο η παρουσία
και η φωνή του που δέσποζαν στην αίθουσα. Τα κινηματογραφημένα αποσπάσματα
που προβλήθηκαν ενδιάμεσα, οι θεατές υποδεχόντουσαν με το θερμό τους
χειροκρότημα και ένα δάκρυ που φανέρωνε τη μεγάλη αγάπη στον αξέχαστο
αγαπημένο αρχάγγελο της Κρήτης.
Η συναισθηματική
φόρτιση σ’ όλους, όσοι γέμισαν ασφυκτικά το Δημοτικό Θέατρο Ρόδου, έφτασε
στο κατακόρυφο, όταν ανέβηκε στη σκηνή η Ουρανία Ξυλούρη, η σύζυγος του
Νίκου. Έντονα συγκινημένη, ευχαρίστησε για την εκδήλωση μνήμης στο Νίκο
Ξυλούρη, με λόγια καρδιάς που άγγιξαν τις ψυχές όλων. «Τούτες τις μέρες,
είπε μεταξύ άλλων, μας κυνηγά ένας άνεμος. Καλά θα κάνουμε να σκύψουμε μέσα
στο πηγάδι που είμαστε, όχι για να διπλώσουμε τα φτερά, αλλά για να τα
ανοίξουμε, να πετάξουμε, να γίνουμε αυτοί που είμαστε. Που ήμασταν πάντα.
Ίσως αυτό να θέλει να μας πει ο Νίκος απόψε. Γιατί μπήκανε οι εχθροί στην
πόλη. Και προσπαθούνε… Δεν θα τα καταφέρουνε... Η τελευταία φορά που
τραγούδησε ο Νίκος στη Ρόδο ήταν στις 3 Απρίλη του 1979. Το Μάιο είχε μπει
στο νοσοκομείο…»
Ευχαριστώντας την
Ουρανία Ξυλούρη, ο Νομάρχης Γιάννης Μαχαιρίδης, της επέδωσε τιμητική πλακέτα
της Νομαρχίας και τόνισε ότι το Δημοτικό Θέατρο ήταν μικρό για το αφιέρωμα
στο Νίκο Ξυλούρη. Υποσχέθηκε το αφιέρωμα αυτό να επαναληφθεί το καλοκαίρι
στην τάφρο.